الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
392
دقائق العلاج ( فارسي )
فصل داروهاى مركبى كه بطور كلى براى امراض معده مفيدند جوهر الاشوس براى رطوبت ، اطريفال اصل براى دباغى كردن ، اطريفال كبير معده را تقويت مىكند و خلطهاى سهگانه آن را مىزدايد ، الكسير افسنتين
--> - سيلان مواد زائد را قطع مىكند و تازه آن اشتهاآور است ، انار شيرين معده را به حال مىآورد و انار ترش التهاب آن را فرومينشاند و تقويت مىكند شربت انار ترش تشنگى را كم مىكند و قى و تهوع را بر طرف مىنمايد ، زالزالك وحشى ( زعرور جبلى ) معده را تقويت كرده از قى جلوگيرى مىكند ، به نيز چنين است اما آبش بهتر است و اشتهاآور و برطرفكننده تهوع مىباشد سماق مقوى و اشتهاآور است و دباغى مىكند ، قى و تهوع را مىنشاند و از تشنگى مىكاهد آرد جو به تنهائى و همراه با آب انار ترش و شيرين خشككننده و مقوى است و جلوى تهوع را مىگيرد آرد ميوه سدر نيروبخش ، آرد دانه انار مقوى و اشتهاآور و صندل سفيد مقوى مىباشند طباشير مقوى است و از قى جلوگيرى مىنمايد و التهاب و تشنگى را فرومينشاند و خشككننده است ، روپاس ( تاجريزى - عنب الثعلب ) براى ورم و تشنگى سودمند مىباشد ، سنجد مسكّن و دباغىكننده است ، گشنيز و گلابى تقويتكننده هستند ، معده را دباغى مىكنند و صفرا و تشنگى را فرومينشانند ، ماء الشعير ( جوآب ) فرونشاننده تشنگى است اخلاط سوزنده را به زودى پائين مىبرد و بيرون مىكند ، گلاب مقوى است ، دوغ نيروبخش است زردآلو براى حرارت معده سود مىدهد ، نارنج و كاسنى نيز چنينند و تقويتكننده و ضد تهوع و حرارتند . اما براى مزاجهاى سرد : برگ اترج نيروبخش ، گرم و هضمكننده است و نفخ را مىزدايد ، كاه مكه ( اذخر ) براى درد و ورم ، ترشى اشترغار -